مقاله علمی پژوهشی / دورکاری مزایا ،موانع و معایب

اختصاصی سرویس علمی شوار |

 

مقدمه

دورکاری، هرگونه شکلی از به کارگیری فناوری‌های اطلاعاتی مانند ارتباطات راه دور و رایانه به جای مسافرت‌های مربوط به کار و حرکت کار به سمت کارکنان، به جای حرکت کارکنان به سوی کار است.

دورکاری عبارت است از کارکردن در فاصله‌ای دور از کسی که به شما پول می‌دهد؛ در خانه یا در یک مرکز محلی. دورکاران از پست الکترونیکی، تلفن، نمابر و رایانه برای تماس با سازمان خود استفاده می‌کنند. دورکاری شیوه‌ای انعطاف پذیر در کارکردن است که طیف وسیعی از فعالیت‌های کاری و همه آن‌هایی را که امکان کارکردن در بخش مهمی از زمان کاری، در مسافتی دور از کارفرما یا دور از مکان مرسوم کار را دارند، دربر    می گیرد. دورکاری ممکن است مبنای تمام وقت یا پاره وقت داشته باشد و اغلب شامل پردازش الکترونیکی اطلاعات و شامل استفاده از ارتباطات راه دور برای برقراری ارتباط میان فرد و سازمان است.

انجمن بین‌المللی کار از راه دور (ITAC) کار از راه دور را اینگونه تعریف می‌کند: «به طور کلی کار از راه دور نوعی آرایش کاری که طی آن، افراد به شکل انعطاف پذیر از نظر زمان(پاره وقت یا تمام وقت) و از نظر مکان(در خانه، مراکز از راه دور، دفترشرکت یا بشکل سیار) به انجام وظیفه و پاسخ به امور محوله می‌پردازند.

کمیسیون اروپایی کار از راه دور نیز، دور کاری را استفاده از کامپیوترها و ارتباطات راه دور برای تغییر موقعیت جغرافیایی محل کار و انجام وظایف شغلی می‌داند.

 

 

 

چکیده

در این مقاله بعد از تعریف دورکاری به دسته بندی آن پرداخته شده است. دورکاری دارای مزایا و معایبی است و همچنین موانعی بر سر راه دورکاری موجود است که در اینجا به آنان اشاره شده است. یک سری مشاغل موجود هستند که دورکاری برای آنان مناسب است. این مشاغل دارای خصوصیاتی هستند که در این مقاله به آنان اشاره شده است. در پایان از کلیات این مقاله نتیجه گیری شده است.

 

کلید واژگان

دورکاری، مزایای دورکاری، معایب دورکاری، موانع دورکاری

 

۱٫دسته بندی دورکاران

۱-۱ دورکاران تمام وقت خانگی

مکان کار این افراد محل زندگی آنها است. آنها برای کار از تلفن، دورنگارو رایانه استفاده می‌کنند. کسانی که از یک روز کمتر در خانه کار می‌کنند جزء این گروه نیستند.

۱-۲ دورکاران سیار

این کارکنان مرتب در حال سفر و جابجایی می‌باشند و از کامپیوتر قابل حمل و تلفن همراه استفاده می‌کنند. کسانی که بیشتر از ۱۰ ساعت درهفته در خارج از خانه کار می‌کنند در این گروه قرار می‌گیرند.

۱-۳ دورکاران پاره وقت

این افراد کمتر از یک روز را در خانه کار می‌کنند و بقیه ساعات کاری را به صورت سیار یا در مراکز کار از راه دور انجام می‌دهند.

۱-۴ دورکاران متمرکز

این افراد در محلی به نام مراکز کار از راه دور که توسط شرکت کارفرما نزدیک خانه کارکنان ساخته شده کار می‌کنند.(در این مکان تمام امکانات برای انجام کار از راه دور موجود است از قبیل: رایانه، چاپگر، کنفرانس از راه دور

۱-۵ کار ازراه دور در دفاتر کوچک(دفاتر خانگی)

نوعی خود اشتغالی به شکل کار از راه دور است. این نوع برای کسانی است که قدرت مدیریت بالایی دارندو می‌توانند برای خود اشتغال درست کنند. محل کار این نوع در خانه است(از طریق ارتباط خارجی و پست الکترونیکی و ویدئو کنفرانس و.. کارهای خود را انجام می‌دهند).

 

۲٫مزایا دورکاری

مزایای دورکاری از سه جنبه مورد توجه است: مزایای فردی، مزایای سازمانی، مزایای اجتماعی..

 

۲-۱ مزایای فردی

۲-۱-۱ کاهش در هزینه ها و زمان مسافرت

۲-۱-۲ بهبود فرصت های کاری

۲-۱-۳ اختلال کم تر در زندگی خانوادگی

۲-۱-۴ توازن بهتر بین زندگی و کار

۲-۱-۵ انعطاف در ساعات کار

۲-۱-۶ ایجاد کار برای معلولان

 

۲-۲ مزایای سازمانی

 

۲-۲-۱ کاهش هزینه های سربار

۲-۲-۲ بهره وری بیش تر

۲-۲-۳ حفظ مهارت های کمیاب

۲-۲-۴ برگشت پذیری یا بهبودپذیری

۲-۲-۵ افزایش خدمات مشتریان

 

۲-۳مزایای اجتماعی

 

۲-۳-۱ کاهش حجم ترافیک

۲-۳-۲ کاهش آلودگی

۲-۳-۳ فرصت های کاری وسیع تر

۲-۳-۴ امکان دسترسی به کار برای افراد با مشکلات ویژه.

۲-۳-۵ تجدید حیات اقتصادی

 

 

 

۳- موانع دورکاری

 

همان طور که در قسمت های قبلی اشاره شد، دورکاری دارای مزایای فراوانی برای فرد، سازمان (کارفرما) و جامعه می باشد. اما دسترسی به این مزایا به سادگی امکان پذیر نیست، مگر این که بتوانیم بر موانع موجود غلبه کنیم. از جمله این موانع عبارت اند از:

  • مشکلات نظارت بر کارمندی که نمی توان دید چگونه کار میکند
  • ترس از انزوای اجتماعی کارمند
  • نیاز به برنامه ریزی دقیق، ضرورت توجه به فناوری و موضوعات قانونی ، به انتخاب مدیران، دورکاران، و آموزش
  • فرایند برنامه ریزی دورکاری
  • آماده نبودن سازمان برای انجام تغییرات فرهنگی در سازمان
  • هزینه های مالی اضافی برای تهیه تجهیزات دورکاری (مانند رایانه ،ارتباط اینترنتی، و . . )
  • بی اعتمادی به کارکنان

 

 

 

 

 

۴- معایب

  • نیاز بهسرمایه گذاری برای ایجاد فضای کاری در خانه
  • ضرورت سواد کامپیوتری و آشنایی بازبان انگلیسی
  • کنترل ضعیف و سختی ارزیابی عملکرد کارکنان دورکار توسط کارفرمایان
  • کاهش ارتباطات شغلی و تعاملات اجتماعی
  • نبود مدیریت متمرکز بر شیوه انجام وظایف کارکنان
  • نیاز به پشتوانه قانونی مناسب
  • نیاز بهامنیت اطلاعات و مقابله با تهدیدات شبکه‌ای
  • نیاز بهشبکه‌های کامپیوتری، سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای پشیبانی

 

 

۵- مشاغل مناسب برای دور کاری

اگرچه کار از راه دور را می‌توان به شیوه گروهی نیز انجام داد لیکن شغل‌های مناسب کار از راه دور به شغل‌هایی اطلاق می‌گردد که یک فرد توانایی انجام آنها را به تنهایی داشته باشد این گونه مشاغل از ویژگی‌های زیر برخوردارند:

  • به شکل فردی قابل هدایت و اجرا می‌باشند.
  • به آموزش، تعلیم و نظارت و بازرسی کمی نیازمندند.
  • به زمان و مکان خاصی وابسته نیستند.
  • نیاز به مواجهه رودررو با مشتری یا مدیر، دسترسی فیزیکی به منابع ثابت و به کارگیری اطلاعات محرمانه ندارند.
  • نتایج حاصله به سهولت قابلاندازه گیری است.
  • مرتبط با تفکر وبرنامه‌ریزی، خواندن و نوشتن، پردازش لغات و متون، پژوهش، آنالیز و تفسیر داده و سایر کارهای کاغذی هستند.
  • نیاز به اتصال به شبکه جهانی دارند و محاوره مجازی دارند.

 

نتیجه گیری

کار از راه دور پدیده‌ای است که در جوامع اطلاعاتی رونق یافته و محدودیت زمانی و مکانی در اجرای وظایف شغلی را با بهره گیری از فناوری ارتباطات و اطلاعات از بین می‌برد لذا خروجی یا نتیجه کار بیش از هر عامل دیگر مورد توجه‌است. برخلاف جوامع صنعتی که کار مبتنی بر توانمندی‌های جسمی و زور بازوان کارگران انجام می‌گیرد در جامعه اطلاعاتی، توانمندی‌های ذهنی، اطلاعات و دانش کارگران اطلاعاتی است که به کار معنا می‌بخشد و بدین دلیل است که «دورکاری» نیز محقق خواهد شد. در چنین شرایطی اجرای وظایف فیزیکی از راه دور امری طبیعی است چرا که کارگران اطلاعاتی می‌توانند تحقق عینی پردازش‌های فکری خود را توسط روبات‌ها میسر سازند. هم اکنون در بسیاری از کشورهای دنیا مشاغل خانگی بخش مهمی از کارهای آن کشور است به نحوی که در امریکا ۲۰ درصد کل اشتغال در قالب مشاغل خانگی است که حدود ۶۰ میلیون امریکایی را مشغول به کار کرده‌است

 

منابع

 

۱ Andriani, Susi. 2000. Teleworking: Possibilities & Barriers.

http://www.geocities.com/andriani-susi/teleworking.htm (14 Apr. 2002).

۲ Application to Telework. 2000.

http://www.dot.state.nc.us/services/personnel/telework/forms/teledotappl

icationv1.7.doc (15 May. 2002).

۳ Bertin, Imogen; and Alen Denbigh. 2000. The Telework Handbook:

New Ways of Working in the information Society. 3rd edition.

Warwickshire: The telework, telecottage and telecenter association.

۴ Beyer, Joachim; and etal. 1997. Second Draft MIRTI Handbook: Models

of Inddustrial Relation in Telework Innovation.

http://www.ejelsa.com/nestar/mirti/5.1/1.htm (13 Oct. 2002).

۵ Blanc, Gerard. 1988. Autonomy, Telework and emerging cultural

values. in Telework: Present Situation and Future Development of a

New Form of Work Organization, edited by Werner B. Korte, Simon

Robinson, and Wolfgang J. Steinle. Amesterdam: Elsevier science

publishers B. V.

۶ Blanpain, Roger. 1995. The social implications of teleworking(I): The

Legal and contractual situations of teleworkers in the member states of

the European union. European foundation for the improvement of living

and working conditions.

۷ Bredin, Aice; and Kirsten Lagatre. 1998. The Home Office Solution:

How to Balance Your Professional and Personal Lives While Working

at Home. New York: John Wiley & sons, inc.

  1. احمدپور داریانی، محمود. ۱۳۸۰ . کارآفرینی (تعاریف، نظریات، الگوها). تهران: شرکت پردیس ۵۷
  2. بلیک، مونیکا. ۱۳۸۰ . دورکاری برای کتابداران و اطلا ع رسانان. ترجمه نادر نقشینه. تهران: مرکز

اطلاعات و مدارک علمی ایران.

۱۰٫مجتبوی نائینی، سید مهدی. ۱۳۷۲ . فرهنگ اصطلاحات کار و تأمین اجتماعی. تهران: مؤسسه

کار و تأمین اجتماعی  وزارت کار و اموراجتماعی.

۱۱٫سهرابی، بهمن.۱۳۸۲٫ دور کاری .تهران: مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران

مشخصات نویسندگان :

  1. مرتضی غضنفری
  2. على اکبر عبادى

۱٫دانشیار و عضو هییت علمى دانشگاه صنعتى مالک اشتر،تهران،ایران                 email: mo.gha87@yahoo.com

۲٫دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت MBA، دانشگاه مالک اشتر، تهران، ایران     email: ebadiali15@yahoo.com

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشود